Historia Naszego Banku
Bank Spółdzielczy w Tucholi został założony w roku 1868 jako pierwsza placówka tego typu na terenie północnego Pomorza. W pięć lat później czyli w roku 1873 powstaje Bank Ludowy w Śliwicach a w roku 1876 Bank Ludowy w Lubiewie.
Najstarszym dokumentem mówiącym o historii naszego Banku jest 16-te sprawozdanie Związku Spółek Zarobkowych w W. Księstwie Poznańskiem i Prusach Zachodnich za rok 1887 znajdujące się w Izbie Pamiątek Banków Spółdzielczych w Jarocinie woj. kaliskie. Ze sprawozdania tego wynika, że "Tucholski Bank Ludowy" założony został 15 marca 1868 roku, a do rejestru handlowego wpisany dnia 14 marca 1872 roku. W skład Zarządu Banku w tym roku wchodzili:
* Juliusz Szmelter- jako dyrektor,
* Florian Puppeł - jako kontroler i poborca podatkowy,
* Franciszek Frydrychowicz - jako podskarbi,
*Józef Kręcki - prezes Rady Nadzorczej,
*Jan Gulgowski - sekretarz.
Członków Banku było, 92 z czego oddanych rolnictwu 42, przemysłowi i rzemiosłu 29 i innym zawodom 21.
Z braku materiałów historycznych z pierwszych 18-tu lat działalności Banku, można tylko domniemywać, że wśród osób wyżej wymienionych znajdują się również nazwiska założycieli naszego Banku
Kolejna zmiana w składzie Zarządu miała miejsce w roku 1890. Prezesem Rady Nadzorczej został Adam Półczyński a sekretarzem Franciszek Bieńkowski. O dobrych wynikach i polskim charakterze spółdzielni, mówi znajdująca się w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy raport tucholskiego landrata z roku 1892, w którym donosi on swoim zwierznikom -cytuję: „Patrząc z perspektywy minionych długich lat na działalność tych spółdzielni, stwierdzić trzeba, że legitymują się one świetnymi wynikami. Pożałowania godnym jest tylko fakt, że spółdzielnie te posiadają wybitnie polski charakter" W dalszej części raportu landrata ów proponuje, by ze względów politycznych zakładać tego rodzaju spółdzielnie niemieckie. Faktem jest, że właśnie w tych latach pod zaborem pruskim powstają niemiecki spółdzielnie kredytowe a w tym również w naszym mieście.
Nie zahamowało to bynajmniej rozwoju naszego Banku. W roku 1894 nowym dyrektorem zostaje M. Węsierski, który po 3 latach zostaje odwołany, jego miejsce zajmuje Dr Karasiewicz. Do składu Zarządu wraca ponownie Florian Puppel. Puppel roku 1900nowym prezesem Rady Nadzorczej zostaje Dr Leon Janta Połczyński a sekretarzem Teodor Szmidt.
W roku 1906 w miejsce ustępującego Floriana Pupila w skład Zarządu wybrany został mistrz malarski Klemens Rzendkowski jako kontroler a dwa lata później w miejsce zmarłego Franciszka Frydrychowicza wybrany został organista Józef Gajda jako podskarbi. Zarząd w powyższym składzie pracował przez następnych kilkanaście lat, przy czym na szczególne podkreślenie zasługuje działalności Dra Karasiewicz, Karasiewicz którym pamięć zachowała się w Tucholi po dzień dzisiejszy, o czym świadczyć może fakt, iż jedna z naszych ulic nosi nazwisko tego zasłużonego działacza społecznego. Jego imieniem nazwana została również Szkoła Podstawowa Nr. 2 w Tucholi.
Pod kierownictwem Dra Karasiewicza w latach 1909-1910 Bank wybudował dom mieszkalno-handlowy, w którym do dnia dzisiejszego mieszczą się biura naszego Banku. Dr Karasiewicz na stanowisku dyrektora doczekał chwili, kiedy po I-szej wojnie światowej Polska odzyskała niepodległość. Z jego inicjatywy Bank nasz pośpieszył z pomocą finansową na rzecz młodego Państwa Polskiego i uchwalił ze swych funduszy 640 tyś. Marek tytułem pożyczki państwowej. Po 23 latach nieprzerwanego kierowniania działalnością Banku na polecenie władz pruskich zmuszony był opuścić Tucholę. W dniu 20 kwietnia 1920 roku na prezesa Zarządu i dyrektora Banku wybrany został kupiec Wojciech Pril z Bysławia.
Z dniem 1 stycznia 1923 roku przyjęto nowy statut oparty już na ustawie o spółdzielniach dnia 29.10.1920 roku oraz przyjęto nazwę : Bank Ludowy Spółdzielnia Kredytowa z odpowiedzialnością nieograniczoną .W składzie Zarządu Banku następują częste zmiany. Kolejnymi dyrektorami Banku zostają:
* kupiec Stanisław Janeczkowski z Tucholi,
*bankowiec Zygmunt Jurkiewicz z Tucholi,
*bankowiec Franciszek Drążkowski z Tucholi.
Jednocześnie coraz bardziej potęguje się atmosfera chaosu inflacyjnego zapoczątkowanego już pod koniec I-szej wojny światowej
Z dniem 1 stycznia 1927 roku na stanowisko prezesa Zarządu i dyrektora Banku, Rada Nadzorcza wybrała posiadającego już wówczas kilkunastoletnią praktykę bankową Pana Leona Rochona będącego pracownikiem Banku Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych w Bydgoszczy. Pan Rochon zastał nasz Bank w sytuacji katastrofalnej, która uległa radykalnej poprawie, kiedy Bank w zamian za pożyczkę udzieloną Państwu uzyskał papiery wartościowe Skarbu Państwa na kwotę 330 tyś. zł. oraz dodatkowo 90 tys. Tytułu procentów od tej pożyczki. Z roku na rok rosły, więc oszczędności oraz sumy udzielonych pożyczek zapewniające Bankowi dobrą rentowność. W drugiej połowie lat trzydziestych Bank nasz należał już do czołówki dobrze prosperujących banków Pomorza.
Działalność Banku przerywa II wojna światowa. Po wyzwoleniu odbudowa życia gospodarczego przemawiała za jak najszybszym wznowieniem działalności Banku. Pobyt Pana Rochon w wojskowym obozie jenieckim spowodował jednak, że działalność Banku zostaje reaktywowana dopiero z dniem 1 stycznia 1946 roku. Cały personel Banku składał się z dwóch urzędujących członków Zarządu, a mianowicie Leona Rochon jako dyrektora i Stefani Glaza jako kasjera. W miesiąc po reaktywowaniu Banku, czyli z dniem 1 lutego 1946 roku Zarząd przyjmuje do pracy w charakterze praktykanta Stefana Zwiefkę, który po zapoznaniu się z całokształtem działalności obejmuje stanowisko księgowego Banku.
Jesienią 1946 roku wracamy do naszego przedwojennego lokalu bankowego, z którego część wydzielamy na kancelarię adwokacką mecenasa Hoppego, który przez krótki okres był członkiem Zarządu. W jego miejsce w październiku 1948 roku Rada Nadzorcza wybrała Stefana Zwiefkę. Radzie Nadzorczej w tym czasie przewodniczył przedsiębiorca budowlany Konstanty Szatkowski z Tucholi. Rozmiary naszej działalności w pierwszych latach powojennych były bardzo skromne. W październiku 1948 roku wydany został dekret o reformie bankowej, na mocy którego Bank Ludowy przekształcony zostaje w Gminną Kasę Spółdzielczą. Dotychczasowy dyrektor Banku Ludowego Pan Leon Rochon w maju 1949 roku awansuje na dyrektora Banku Rolnego- przez ponad rok dyrektoruje dwóm bankom, a z dniem 29 czerwca 1950 roku kierownictwo GKS przejmuje Stefan Zwiefka. GKS przejmuje wszystkie ze zlikwidowanej Komunalnej Kasy Oszczędnościowej i od tej pory kredytuje umowy kontraktacyjne produkcji rolnej.
Jesienią 1951 roku na polecenie NBP przejmujemy kasy Gminnych Spółdzielni i tworzymy stałe punkty kasowe wprowadzając tak zwaną jedność kasową dla tych spółdzielni. Naszą centralą organizacyjną, rewizyjną i finansową był Bank Rolny a następnie NBP. W tym samym roku tracimy prawo do gromadzenia oszczędności na własny rachunek, a w to miejsce zleca się nam obsługę obrotu oszczędnościowego na rzecz PKO. Ten stan rzeczy utrzymuje się do roku 1957, w którym następuje poważne ożywienie w rolnictwie a tym samym naszej działalności.
Wiosną 1961 roku przyjmujemy nowy statut i wracamy do dawnej nazwy. Od tej pory działamy jako Bank Ludowy Spółdzielnia Oszczędnościowo- Pożyczkowa. Zakres naszej działalności zwiększa się z roku na rok. Na powiększenie obsady personalnej CZ SOP odmawia dodatkowych etapów. W tej sytuacji zachodzi potrzeba zmniejszenia działalności. Organizujemy więc dwa nowe banki. Pierwszy z nich pod nazwą Bank Ludowy w Gostycynie rozpoczyna działalność wiosną 1961 roku, a drugi jako Bank Ludowy w Cekcynie jesienią tego samego roku.
W dniu 13 października 1968 roku obchodzimy jubileusz 100- lecia Banku Ludowego. Na ten dzień Bank Ludowy zatrudniał 18-tu pracowników i zrzeszał 2350 członków. Przewodniczącym Rady Banku był w tym okresie Pan Stanisław Korpas, a sekretarzem Pan Franciszek Zakryś. W skład Zarządu wchodzili: Stefan Zwiefka – jako prezes, Tadeusz Łapka- jako członek, Leon Tarnowski- jako członek.
Z dniem 1 lipca 1975 roku połączono Bank Rolny z Centralnym Związkiem SOP i powołano do życia Bank Gospodarki Żywnościowej, który od tego momentu stał się dla nas centralną organizacją, rewizyjną i finansową. Uczyniono to bez jakichkolwiek konsultacji oddolnych. Opracowany przez BEŻ nowy statut Walne Zgromadzenie naszego Banku przyjęło dnia 8 września 1975 roku zmieniając zarazem nazwę z Banku Ludowego na „ Bank Spółdzielczy”. Od tego momentu banki spółdzielcze stały się bankami gmin w dosłownym tego słowa znaczeniu. Taki stan rzeczy trwał do końca 1989 roku. Został on całkowicie zburzony ustawą z dnia 28.12.1989 roku o uporządkowaniu stosunków kredytowych, która w miejsce stałej stopy wprowadziła zmienną stopę oprocentowania, która w pierwszych miesiącach 1990 roku była bardzo wysoka i liczona w stosunku miesięcznym.
Spowodowało to lawinowe spłaty kredytów ,których stan na przestrzeni miesiąca stycznia zmalał o połowę. Nowych kredytów nikt nie zaciągał. Dopiero po złagodzeniu tych warunków działalność kredytowa zaczęła się na nowo rozwijać.
Według stany na dzień 31 maja 1993 roku obsługujemy teren miasta i gminy Tuchola oraz gminy Kęsowo, na którym zamieszkuje ponad 23 tyś. mieszkaniców , działa 16 sołectw oraz 1485 indywidualnych gospodarstw rolnych. Z dniem 31 sierpnia 1993 r. dotychczasowy dyrektor Stefan Zwiefka przeszedł na emeryturę. 1 września 1993 r. stanowisko dyrektora objęła Pani Bogumiła Bełdzikowska.
Skład Zarządu:
1. Bogumiła Bełdzikowska –prezes Zarządu ,zarazem dyrektor BS
2. Stefan Zwiefka – Zwiefka V-ce prezes Zarządu
3. Barbara Idzikowska- członek Zarządu
Rada Nadzorcza:
1. Stanisław Napiórkowski – przewodniczący RN
2. Franciszek Wegner – z-ca przewodniczącego
3. Edmund Czapiewski – sekretarz
oraz członkowie: Bogdan Błażejewski, Dereszyńska Urszula, Zarzyńska Barbara, Gwizdała Zdzisław, Okonek Brunon, Luptowski Bernard
W 1996r. Bank Spółdzielczy w Tucholi został członkiem Pomorsko-Kujawskiego Banku Regionalnego S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Obecnie Bank obsługuje teren miasta i gminy Tuchola oraz gminy Kęsowo, prowadząc ożywioną działalność kredytową na rzecz rolnictwa, rzemiosła, handlu i usług oraz pozostałej ludności, a ponadto gromadzi obrót oszczędnościowy oraz rozliczeniowy, przyjmując zarówno wpłaty a vista i lokaty terminowe. Na koniec czerwca 1997 r Bank zrzesza 1315 członków.
Obecnie w roku 2008 Bank Spółdzielczy posiada na koniec kwietnia 1120 członków, w skład Zarządu wchodzą:
Prezes – Bogumiła Bełdzikowska
V- ce Prezes - Stefan Zwiefka
Członek – Barbara Idzikowska
Rada Nadzorcza:
Przewodniczący – Franciszek Wegner
Z-ca Przewodniczącego – Eliasz Adamczewski
Sekretarz – Bogdan Błażejewski
Członek- Elżbieta Brachowska
Członek – Stanisław Turzyński
Członek – Romuald Gierszewski
Członek – Stanisław Czapiewski
Członek – Marian Olejnik
Członek – Piotr Michałowski
Na koniec 2008 roku Bank zrzesza 1114 członków , skład Zarządu nie uległ zmianie , natomiast skład Rady Nadzorczej przetstawia się następująco :
Przewodniczący – Elżbieta Brachowska
Z-ca Przewodniczącego – Eliasz Adamczewski
Sekretarz – Bogdan Błażejewski
Członek – Stanisław Turzyński
Członek – Romuald Gierszewski
Członek – Stanisław Czapiewski
Członek – Marian Olejnik
Członek – Piotr Michałowski
Źródło : Wydawnictwo "Czarno - Biała"
komentarze (2)
drukuj